گفتمان پیشرفت در ظرف عقلانیت نوین اسلامی

عطاءالله رفیعی آتانی؛ مدیر مسئول

به نظر می‌رسد مسئله اصلی همه کنشگران سیاسی و اجتماعی، نحوه مدیریت نظری و عملی تحقق خواست مردم در چارچوب نظام نظری مطابق با حقیقت از نظر آنان است. براین‌اساس، آن‌ها با سه مسئله اساسی روبه‌رو هستند: کنش مؤثر، نظام نظری و تشخیص خواست مردم. گفتمان به معنای بازخوانی خواست مردم در چارچوب نظام‌‌های عقلانیت مختلف است.

بی‌گمان یکی از چالش‌های اساسی جریان‌های اصلی انقلاب، ضعف بازخوانی خواست مردم در چارچوب نظام عقلانیت انقلاب اسلامی است؛ براین‌اساس، ضرورت حمایت نظری از کنشگریِ سیاسی و اجتماعی به نفع جریان اصلی انقلاب اسلامی به دلیل فقر نظریه و در نتیجه فقر گفتمان، نیازمند یک «هویت‌سازی علمی و عملی» است. از یک سو اندیشمندان بسیاری در کشور در حال تولید فکراند، اما محصولات فکری آن‌ها در محدوده‌ای بسته قرار داشته و در فرایند تولید و اثرگذاری کنش اجتماعی و سیاسی قرار نمی‌گیرد. از طرف دیگر، چهره‌‌های اجرایی بسیاری وجود دارند که ممکن است به‌عنوان کنشگرانی موفق در یک فضای عمل‌گرایانه به توفیقاتی دست پیدا کنند، اما چون توضیح نظری درستی از عمل خود ندارند، به‌راحتی از فضای باور‌های خود خارج شده و یا تلاش می‌کنند تا برای عمل خود توضیح (توجیه) نظری درست کنند.

 براین‌اساس، برای باورمندان به اسلام، ایران و انقلاب اسلامی ایران، بازخوانی نوین دستگاه عقلانیت اسلامی به‌منظور حل این مسئله، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. از سویی، کسان زیادی هم وجود دارند که مسئله آن‌ها فقط تحقق حقیقت آن هم بدون توجه به خواست مردم و گاه در تعارض و تقابل با خواست مردم است؛ اینان با آنان که اساساً بی‌مبنا عمل می‌کنند در اضرار به جامعه هم‌جبهه هستند!

 با توجه به تجربیات طولانی نگارنده در تعامل با متفکران و کنشگران مؤمن به اسلام و علاقه‌مند به ایران، به نظر می‌رسد مهم‌ترین خواست مردم ایران از دوران مشروطه تاکنون (صرف‌نظر از قومیت، دین، مذهب، نسل، جنسیت و سایر انشقاق‌ها و دسته‌بندی‌ها) «پیشرفت» همه‌جانبه کشور بوده است؛ براین‌اساس، بازخوانی این خواست مردم در چارچوب عقلانیت اسلامی به‌منظور حمایت و جهت‌دهی کنشگران اجتماعی و سیاسی در کشور، مسئولیتی است که مجله «گفتمان پیشرفت» بر عهده گرفته است.

 

ادامه مطلب

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *