حاشیه‌نشینی یک امر واقعی در اجتماع است
سال‌های پایانی دهه 60 و اوایل دهه 70، جامعه ما شاهد تشویق و تبلیغ یک امر اجتماعی تازه بود؛ مهاجرت. رسانه‌ها جان تازه‌ای گرفته بودند و سیر تنویر افکار عمومی در دست سردمداران این تریبون‌ها بود. رسانه‌های مطبوعاتی از یک سو و رسانه‌های رسمی از سوی دیگر، تصویر ایدئالی از زندگی شهری پیش روی همگان می‌گذاشتند و نمایش عمومی همین تصویر منجر به تشویق اهالی شهرهای کوچک و روستاها برای مهاجرت به کلان‌شهرها شد. سیل مهاجرت چند سالی ادامه داشت. بر اساس مطالعات میدانی‌ای که توسط دستگاه‌های مسئول انجام شده، هم‌اکنون قریب به هفتادوچهار درصد از جمعیت ایران شهرنشین هستند و در سده گذشته روند تخلیه روستاها و مهاجرت به شهرها همواره سیر صعودی داشته است. این در حالی است که جمعیت روستایی ایران در سرشماری سال 1332 (65 سال قبل)، شصت‌وهشت درصد از جمعیت کل کشور را به خود اختصاص داده بود. روند مهاجرت در این سالیان منجر به جابه‌جایی نسبت شهر و روستا شده است. آنچه در این نوشتار موضوع بررسی ما واقع شده، زاویه نگاه درست و دین‌محور در قبال پدیده‌ای به نام حاشیه‌نشینی است.
در حال حاضر قریب به هفده‌میلیون نفر از مردم ایران در حاشیه شهرها یا سکونتگاه‌های غیررسمی زندگی می‌کنند. البته طبیعی است که مناطق مختلف کشور در جذب حاشیه‌نشین‌ها وضعیت یک‌سانی ندارند؛ برای نمونه، امروز تهران به‌عنوان پایتخت و به طور طبیعی بزرگ‌ترین و درعین‌حال کامل‌ترین شهر کشور است و بیشترین جمعیت حاشیه‌نشین را به خود اختصاص داده است. طبق آخرین آماری که توسط استانداری تهران ارائه شده، هم‌اکنون یک‌میلیون و دویست‌وچهل‌هزار نفر در حاشیه شهر تهران مانند اسلامشهر، شهرقدس، ورامین، شهریار و… زندگی می‌کنند. بعد از تهران، مشهد رتبه دوم را از جهت جمعیت حاشیه‌نشین دارد، به‌طوری‌که جمعیت حاشیه‌نشین آن به مرز یک‌میلیون نفر رسیده است. بعد از مشهد، اهواز، تبریز و ارومیه بالاترین رتبه حاشیه‌نشینی را به خود اختصاص داده‌اند.